Co dalej z opoczyńskim sądem? – Ministerstwo odpowiada

Do Biura Poselskiego posła Roberta Telusa wpłynęła odpowiedź Ministra Sprawiedliwości na interpelację posła Telusa w sprawie planowanego zniesienia niektórych sądów rejonowych. Poselska interwencja dotyczy przede wszystkim planów likwidacji Sądu Rejonowego w Opocznie. Ministerstwo Sprawiedliwości swoją decyzję tłumaczy względami oszczędnościowymi. Nie wzięło jednak pod uwagę negatywnych skutków społecznych takiego kroku. Nie bagatelna pozostaje również kwestia finansowa, gdyż na remont i modernizację gmachu opoczyńskiego sądu przeznaczono w ostatnich latach bardzo duże środki. W połączeniu z planami likwidacji opoczyńskiego Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Biura Obsługi Klienta PGE Obrót, decyzja taka niezwykle mocno, negatywnie przyczynia się do marginalizacji Opoczna jako miasta i stolicy powiatu. Poniżej prezentujemy pełny tekst odpowiedzi, której w imieniu Ministra Sprawiedliwości Jarosława Gowina udzielił podsekretarz stanu Grzegorz Wałejko.

 

Szanowna Pani Marszałek!

 

W odpowiedzi na interpelację pana posła Roberta Telusa w sprawie planowanego zniesienia niektórych sądów rejonowych, przesłaną przy piśmie z dnia 30 grudnia 2011 r. nr SPS-023-661/11, uprzejmie przedstawiam, co następuje.

 

Ministerstwo Sprawiedliwości, realizując swe zadania statutowe, prowadzi prace analityczne dotyczące m.in. reformy struktury organizacyjnej sądów wszystkich szczebli. Celem tych prac jest podniesienie skuteczności organów wymiaru sprawiedliwości w płaszczyźnie zarówno orzeczniczej, jak i funkcjonalnej. Drogą do zrealizowania wskazanego zamierzenia będzie optymalne zorganizowanie sieci sądów oraz racjonalne wykorzystanie kadry orzeczniczej.

 

W ramach projektowanych działań planuje się zniesienie sądów rejonowych o niewielkiej obsadzie orzeczniczej. W rezultacie stworzony zostanie model organizacyjny sądownictwa, w obrębie którego funkcjonować będą jednostki sądowe szczebla rejonowego o optymalnej wielkości.

 

W celu zagwarantowania obywatelom dogodnego dostępu do sądu wydziały jednostek przewidzianych do zniesienia przekształcone zostaną w zamiejscowe wydziały (cywilny, karny, rodzinny i nieletnich, pracy oraz ksiąg wieczystych) sąsiednich sądów. Przedmiotowa zmiana organizacyjna nie spowoduje zatem negatywnych skutków społecznych.

 

W wyniku przeprowadzenia omawianej reorganizacji w sądach rejonowych objętych zmianami, w których funkcjonować będą wydziały zamiejscowe, powstaną piony orzecznicze o odpowiedniej etatyzacji, co umożliwi lepsze i bardziej wydajne wykorzystanie zarówno kadry sędziowskiej, jak i referendarzy oraz asystentów sędziów. Należy bowiem zauważyć, że w małych jednostkach sądowych nieobecność jednego lub dwóch sędziów w wydziale powoduje poważne problemy z opanowaniem wpływu i bardzo często skutkuje szybkim narastaniem zaległości. Jednocześnie z uwagi na niewielką obsadę orzeczniczą wydziałów małych sądów rejonowych możliwość przesunięcia sędziów między wydziałami jest niewielka.

 

Wskutek przygotowanej reorganizacji sędziowie będą mogli orzekać, w zależności od potrzeb, w wydziale zamiejscowym lub też w wydziale jednostki macierzystej. Nastąpi zatem wyrównanie obciążenia pracą sędziów, co przełoży się na realizację wymienionych na wstępie celów reformy.

 

Sędziowie orzekający w sądach przewidzianych do zniesienia będą w dalszym ciągu wykonywali swe obowiązki w ramach wydziałów zamiejscowych. W wydziałach tych zatrudnieni będą nadal także pracownicy administracyjni wydziałów orzeczniczych likwidowanych jednostek sądowych. Natomiast urzędnicy agend administracyjnych znoszonych sądów będą mogli znaleźć zatrudnienie, zależnie od potrzeb i lokalnych możliwości, w wydziałach orzeczniczych wymagających wzmocnienia lub też w agendach administracyjnych jednostek macierzystych.

 

Na obecnym etapie prac Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje szczegółowymi danymi odnośnie do oszczędności, jakie spowoduje planowana reorganizacja. Pragnę jednak zdecydowanie podkreślić, że jakkolwiek omawiane zmiany organizacyjne skutkować będą ograniczeniem wydatków w związku z likwidacją stanowisk funkcyjnych w znoszonych sądach, to jednak poszukiwanie oszczędności w budżecie resortu sprawiedliwości nie stanowiło decydującej przesłanki dla podjęcia działań w zakresie zniesienia niewielkich sądów rejonowych.

 

Przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości projekt rozporządzenia uwzględniającego zniesienie niektórych sądów rejonowych jest nadal konsultowany z prezesami sądów apelacyjnych i sądów okręgowych.

 

Projekt ten ma charakter wstępny, a zatem ostateczne decyzje w omawianej sprawie nie zostały dotychczas podjęte. Wszystkie wystąpienia odnoszące się do przedmiotowej reorganizacji i zawarte w nich argumenty wpływające od władz samorządowych i prezesów zainteresowanych sądów są przedmiotem wnikliwej analizy.

 

Ponadto w Ministerstwie Sprawiedliwości odbyły się konsultacje z przedstawicielami władz samorządowych, w ramach których przedstawione zostały założenia reformy, wyjaśnione wątpliwości oraz przeanalizowane zgłoszone propozycje rozwiązań organizacyjnych.

 

W przypadku uwzględnienia postulowanych zmian przygotowany zostanie nowy projekt rozporządzenia, który poddany zostanie ponownym konsultacjom wewnątrzresortowym oraz społecznym.

 

Reasumując, informuję pana posła, że celem omawianej reformy sądownictwa nie jest obniżenie rangi miast, siedzib sądów rejonowych przewidzianych do zniesienia, jak też rozwój większych ośrodków miejskich kosztem mniejszych, lecz zracjonalizowanie nadmiernie rozdrobnionej struktury sądownictwa powszechnego.